Hymnologie

De hymnologie is één van de meest boeiende wetenschappen. Ik ken geen enkel ander vakgebied dat zo internationaal, interconfessioneel en interdisciplinair is. Bij het bestuderen van het geestelijke lied komen musicologische, theologische, filologische, bibliografische en typografische aspecten aan de orde (en een heel enkele keer zelfs cinematografische; zie de pagina De Titanic en het kerklied). Maar uiteindelijk laat de betekenis van een goed kerklied zich niet beter samenvatten dan in een beroemde uitspraak van Luther. Sinds mijn conservatoriumstudie kerkmuziek bij Frits Mehrtens is het vak mij altijd blijven boeien.

Artikelen

In de loop der jaren heb ik in verschillende periodieken kortere en langere artikelen gepubliceerd over allerlei kerkliederen: korte bijdragen in kerkbladen, langere en meer diepgaande besprekingen in tijdschriften als Muziek & Liturgie. Ook in het IKON-radioprogramma Liturgie & Kerkmuziek heb ik vaak hymnologische onderwerpen behandeld. Op deze website worden ze verzameld en waar nodig verbeterd en aangevuld. De digitale vorm waarin de artikelen nu verschijnen geeft uiteraard meer mogelijkheden dan de gedrukte versie: ik heb er o.a. klinkende muziekvoorbeelden, links naar andere websites en downloadbare PDF-bestanden van liedbewerkingen aan toegevoegd. De verzameling wordt voortdurend uitgebreid; raadpleeg daarvoor de lijst Liederen A-Z. Een sterke nadruk ligt op liederen uit de recente geschiedenis. Als leerling van Frits Mehrtens heb ik de ontstaansgeschiedenis van veel gezangen van nabij meegemaakt. In de rubriek Varia zijn verschillende artikelen te vinden over andere onderwerpen, zoals koor- en orgelbewerkingen van kerkliederen (zie bijv. BWV 679), liturgische aspecten, bijbelvertalingen etc.
Homepage

Verzamelde hymnologische artikelen

© Wim Kloppenburg, laatste update 13 nov. 2022
Made with MAGIX Web Designer Premium

Lay-out

In de bruine band onder de kop staat aan de linkerkant steeds de titel van de betreffende pagina of de eerste regel van het besproken lied. Rechts staan, indien van toepassing, de makers van de tekst, de vertaling en de melodie, en verder de belangrijkste Nederlands- talige liedbundels waarin het lied te vinden is: LbK = Liedboek voor de Kerken, 1973 LB = Liedboek – Zingen en bidden in huis en kerk, 2013 GvL = Gezangen voor Liturgie, 1996 ZG1 t/m ZG8 = Zingend Geloven, 1981-2004 ZJ = Zingt Jubilate, 2006 Ik ga ervan uit dat de belangstellende bezoeker tenminste één van deze boeken in zijn of haar bezit heeft of in elk geval kan raad- plegen. In de grijze strook in de voet van de pagina staan steeds tijdschrift en datum van de eerste publicatie van de tekst. De meest voor- komende periodieken zijn als volgt afgekort: O&E = Organist en Eredienst M&L = Muziek & Liturgie HO = Het Orgel
Organist en Eredienst, maandblad van de Gereformeerde Organistenvereniging GOV, later GOV – Vereniging van Kerkmusici (VvKM). Muziek & Liturgie, opvolger van Organist en Eredienst in een nieuwe vorm en onder een nieuwe naam (januari 2002). Het Orgel, maandblad van de Ned. Organistenvereniging NOV, vanaf 1990 ‘koninklijk’ (KNOV). GOV en KNOV fuseerden in januari 2009 tot KVOK: Koninklijke Vereniging van Organisten en Kerkmusici. Beide tijdschriften bleven bestaan: M&L verschijnt in de even, HO in de oneven maanden (voor de geschiedenis van de verenigingen zie www.kvok.nl/historie/)
bladeren
bladeren
Curriculum vitae van Wim Kloppenburg: zie wikipedia

Liederen voor Advent, Sint Nicolaas en Kerstmis

Advent De nacht is haast ten einde Zingen van het licht in het duister van de Nazi-tijd O kom, o kom Immanuël Drie verschillende versies van ‘Veni, veni Emanuel’ Kom tot ons, scheur de heemlen, Heer Rorate coeli – Ruk ópen, die hemeldeur! St.Nicolaas Uit het duister van de tijden De stille revolutie van 2013: ook protestanten mogen nu de heiligen aanroepen! Kerstmis Es ist ein Ros entsprungen “Der Dichter hat in den Text die Muttergottes hinein- geschmuggelt.” Psalm 2 De storende Kerstpsalm en, met een link naar Trinitatis: Driekoningen Wij komen van Oosten Pre-dogmatische argeloosheid in een kinderliedje
Wim Kloppenburg  Hymnologie
Aanbevolen liedbesprekingen voor december 2022